Η Ακαταμάχητη Γοητεία της Αυταπάτης

Η Ακαταμάχητη Γοητεία της Αυταπάτης

Πίνακας του Καναδού καλλιτέχνη Rob Gonsalves, 1959-2017.

Η πραγματικότητα είναι πεζή, αδιάφορη και σκληρή. Είναι όμως το μόνο μέρος που μπορείς να περπατήσεις1. Η πορεία στον αληθινό κόσμο απαιτεί επώδυνους συμβιβασμούς και δυσάρεστες προσαρμογές. Αν και όλοι τα γνωρίζουν αυτά, ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων, αν όχι οι περισσότεροι, δείχνουν να τα αρνούνται ή έστω να τα αμφισβητούν.

Οι ανθρωπολόγοι αποκάλυψαν ότι οι δυσκολίες της ζωής, το αίσθημα της αδυναμίας και έτσι η ανάγκη συμμετοχής σε μεγάλα, και άρα ισχυρά, δίκτυα δημιούργησαν τις φαντασιακές διυποκειμενικές2 τάξεις. Σ’ αυτές θεμελιώνεται η κοινωνική συνοχή. Ως τέτοιες καταγράφονται τα γνωστά τρίπτυχα: Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια, όπως και το Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη. Ο Απόστολος Παύλος όριζε την πίστη ως την πεποίθηση για την ύπαρξη όσων ελπίζουμε ότι υπάρχουν και τη βεβαιότητα για πράγματα που δεν βλέπουμε3. Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε την ακλόνητη άποψη ότι ο Θεός δεν παίζει ζάρια4.

Στην κοινωνική ζωή η αξία και η χρησιμότητα των φαντασιακών μύθων είναι αναμφισβήτητη και αφού μπορούν και διαμορφώνουν πτυχές της πραγματικότητας, μπορούν να καταστούν και ακραία επικίνδυνες. Οι θεωρίες περί φυλετικής ανωτερότητας και οι ιεροί πόλεμοι είναι μόνο μερικά τραγικά ιστορικά παραδείγματα. Σε προσωπικό επίπεδο και ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται τα μέτρα η καταφυγή στην παρηγοριά της μυθοπλασίας μπορεί να είναι απελευθερωτική, τελικά όμως δεν παύει να είναι και αυτοκαταστροφική. Εκτός βέβαια κι αν είσαι πολιτικός. Τότε η πειστική ψευδολογία αποδεικνύεται απαραίτητο προσόν, που σίγουρα θα βοηθήσει στην ανέλιξή σου. Και δεν είναι μόνο οι συν-Έλληνες πολιτικοί που επιδίδονται επαγγελματικά στα ψέματα και την παραπλάνηση. Η εφημερίδα Washington Post συγκρότησε μια ειδική υπηρεσία με την επωνυμία Fact Checker, η οποία έως την 31η Οκτωβρίου 2018 είχε καταγράψει 6420 αποδεδειγμένα ψευδείς ή παραπλανητικές αναφορές του Προέδρου Donald Trump.

Η ψευδολογία δεν ανακαλύφτηκε τώρα. Πάντα υπήρχε και πάντα θα υπάρχει. Και όσο πιο απαιτητικές και δύσκολες γίνονται οι περιστάσεις, όταν θα σπάζουν οι αντιστάσεις, τόσο περισσότερο οι αδύναμοι θα παραδίνονται στη γοητεία της αυταπάτης. Σ’ αυτήν την αδυναμία στηρίζεται και η κυνική προπαγανδιστική παραδοχή ότι όσο πιο απίθανο το ψέμα, τόσο πιο πειστικό γίνεται. Η άνθιση της συνωμοσιολογίας, που όλα τα ερμηνεύει και όλα τα αποδεικνύει, χωρίς να τεκμηριώνεται η ίδια, επιβεβαιώνει τα προηγούμενα. Έτσι αυτό που τώρα επαναλαμβάνεται ισοδυναμεί με ένα είδος επιθετικής άρνησης της πραγματικότητας. Όπως όμως προαναφέρθηκε η πραγματικότητα είναι πεζή, αδιάφορη και σκληρή και η προσγείωση σ’ αυτήν είναι τις περισσότερες φορές ανώμαλη. Τόσο σε συλλογικό, όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Σε συλλογικό επίπεδο το διαπίστωσαν οι φυλετικά ανώτεροι Γερμανοί στις πύλες της Μόσχας τέτοια εποχή πριν 77 χρόνια, όταν συντρίφτηκε η αιχμή του δόρατος της Wehrmacht, έχοντας απωλέσει 580 χιλιάδες νέους ανθρώπους. Όσο αφορά το προσωπικό επίπεδο παρατηρείστε προσεκτικά γύρω σας αυτές τις μέρες.

Παραπομπές:

1. Allan Stewart Königsberg alias Woody Allen.

2.Διυποκειμενικότητα (Intersubjectivity): Ως διυποκειμενικότητα μπορεί να οριστεί η συνειδησιακή αλληλεπίδραση που συμβαίνει στο συλλογικό ασυνείδητο και καθορίζει τους κώδικες επικοινωνίας των ατόμων, συνδέοντας την υποκειμενική τους συνείδηση. Διυποκειμενικές τάξεις είναι οι νόμοι, το χρήμα, οι θεοί, τα έθνη.

3 & 4. Απόστολος Παύλος, προς Εβραίους ια΄ 1: Πίστις ἐστίν, ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων. Werner Heisenberg, Der Teil und das Ganze. Gespräche im Umkreis der Atomphysik. Piper, München 1969, s.115: Gott würfelt nicht.

Read 301 times
Rate this item
(2 votes)
Last modified on Δευτέρα, 24 Δεκέμβριος 2018 07:24

1 comment

  • Ποιος είναι πιο κοντά στην 'αλήθεια " η πίστη που οδηγεί ή η επιστήμη που ανακαλύπτει ... ¨η μήπως «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, ότι αυτών έστιν η βασιλεία των ουρανών».¨η την πεζή πραγματικότητα την δημιουργούμε εμείς εμπρός στα αδιέξοδα

    ΙΟΡΔΑΝΙΔΗΣ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗΣ Comment Link
    Σάββατο, 29 Δεκέμβριος 2018 18:09

Leave a comment



Anti-spam: complete the task

Πνευματικά Δικαιώματα

   Ευχαριστούμε που μας επισκεφτήκατε. Σας υπενθυμίζουμε τα σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα. Παρακαλούμε σεβαστείτε τα. Ως πράξη αντίστασης.     

  

Facebook Like

Επικοινωνία