Η Επίκαιρη Προτροπή του Ομήρου.
Κατά τον ίδιο τρόπο βέβαια θα παραλύσω και τη δική σου δύναμη, αν σταθείς απέναντί μου. Σε προτρέπω λοιπόν, αφού υποχωρήσεις, να πας μέσα στο πλήθος και να μην στέκεσαι απέναντί μου, προτού πάθεις κάτι κακό· γιατί ο ανόητος το καταλαβαίνει, όταν γίνει.
Όταν άντρας τολμάει παρά το θέλημα του θεού να μάχεται εναντίον άλλου άντρα, τον οποίον ο θεός τιμά, γρήγορα σ’ αυτόν έρχεται μεγάλη δυστυχία.
Όμηρος, Ιλιάδα, Ρ 30 – 33 & 98 – 99.
Οι Μύλοι των Θεών.
Όσο για τον χρησμό1, ο Κροίσος δεν είχε δικαίωμα να τον κατηγορεί. Ο θεός του είχε αποκαλύψει ότι αν έκανε επίθεση στους Πέρσες, θα κατέστρεφε μια μεγάλη αυτοκρατορία2. Ηρόδοτος, Κλειώ, 91.
Οι μεγαλύτερες καταστροφές στην ιστορία δεν προκλήθηκαν από τους ανταγωνισμούς· προκλήθηκαν από την υποτίμηση του αντιπάλου.
Οι μύλοι των θεών αλέθουν αργά, αλλά αλέθουν. Η κίνησή τους αποκαθιστά την κοσμική δικαιοσύνη και γίνεται κατανοητή από εκείνους που εκπαίδευσαν την αντίληψή τους ώστε να υπερβαίνει τα όρια της εποχής τους.
Η κυριολεκτική σημασία της λέξης δίκη, από την οποία προέρχεται η έννοια της δικαιοσύνης, είναι ο σωστός δρόμος.
Παραπομπές:
1. Ο χρησμός είχε δοθεί από το μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς.
2. Ο Κροίσος είχε ερμηνεύσει τον χρησμό σύμφωνα με τις προσδοκίες του. Όταν μετά τη συντριβή του από τους Πέρσες το 547–546 π.Χ. ο Κύρος ο Μεγάλος του χάρισε τη ζωή, εκείνος ζήτησε διευκρινίσεις κατηγορώντας το μαντείο για παραπλάνηση. Οι όσιοι και οι προφήτες του μαντείου του απάντησαν ότι η μεγάλη αυτοκρατορία που θα καταστρέφονταν ήταν η δική του και ακόμη πως θα έπρεπε να είχε ζητήσει αυτή τη διευκρίνιση πριν αρχίσει τον πόλεμο.
Πιτσιρίκι & Kommandantur.
«Σήμερα όμως, στα 76 μου χρόνια, το άρωμα και την ομορφιά της Αντίστασης δεν τ' αλλάζω μ' όλο το χρυσάφι του κόσμου. Και είμαι περήφανος για τη δική μου συμμετοχή σ' αυτόν τον ωραίο αγώνα».
Ξενοφώντας Φιλέρης,1929 - 2014. Ο Ξενοφώντας Φιλέρης έγραψε και τους στίχους από "Το Πιτσιρίκι" που μελοποίησε ο Γιώργος Ζαμπέτας.
The Charm of Emptiness.
Between what is said and not meant, and what is meant and not said, most of love is lost.
De-escalation.
Σύντομος διάλογος μεταξύ Σοφών.
O ποιητής μιλάει στον ποιητή, το πνεύμα απαντάει στο πνεύμα, τα υπόλοιπα είναι απόνερα.
Henry Miller,Plexus, p 464/517.
Όταν ο Εμπεδοκλής του είπε πως δεν μπορεί να βρεθεί σοφός, [ο Ξενοφάνης] του απάντησε: Πολύ φυσικό, αφού για να αναγνωρίσει κάποιος τον σοφό πρέπει να είναι ο ίδιος σοφός.
Διογένης Λαέρτιος, 9.20.
Ο Εμπεδοκλής ο Ακραγαντίνος, 495 π.Χ. – 435 π.Χ., ήταν αρχαίος Έλληνας πυθαγόρειος φιλόσοφος, ένας από τους σπουδαιότερους αντιπροσώπους της προσωκρατικής ελληνικής φιλοσοφίας, φυσικός, μηχανικός, εφευρέτης, ιατρός, μουσικός και ποιητής.
Μεταξύ των παραδόσεων που αφηγείται ο Διογένης Λαέρτιος για τον θάνατο του Εμπεδοκλή (Βίοι Φιλοσόφων, Η΄ 69-72), είναι ότι αποθεώθηκε και αναλήφθηκε στον ουρανό, καθώς και ότι ρίχτηκε στον κρατήρα της Αίτνας.
Ο Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος, 570 π.Χ. – 480 π.Χ., ήταν φιλόσοφος και ποιητής που γεννήθηκε στη μικρασιατική Κολοφώνα και έζησε σε διάφορα μέρη του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Η Ιστορία τον θυμάται για την κριτική που άσκησε στον θρησκευτικό ανθρωπομορφισμό, για την ώθηση, που έδωσε με τη σκέψη του στον μονοθεϊσμό και ορισμένες πρωτοποριακές ιδέες του σε τομείς της γνώσης. Πολλοί ύστεροι συγγραφείς, ίσως επηρεάστηκαν από δύο μικρούς χαρακτηρισμούς του Ξενοφάνη στον Πλάτωνα (Σοφιστής 242c-d) και τον Αριστοτέλη (Μετά τα φυσικά 986b18-27), που τον προσδιόριζαν ως ιδρυτή της ελεατικής φιλοσοφίας.
Σωκράτης, 469 – 399 π.Χ.
Γιατί και στις μάχες πολλές φορές γίνεται φανερό ότι μπορεί κανείς να αποφύγει το θάνατο εγκαταλείποντας τα όπλα του και ικετεύοντας τους εχθρούς.
Υπάρχουν σ’ όλες τις επικίνδυνες καταστάσεις, πολλοί άλλοι τρόποι, για να ξεφύγει κανείς από το θάνατο, αν έχει το θράσος να πει και να πράξει οτιδήποτε.
Δεν είναι λοιπόν κάτι το δύσκολο, άνδρες, το να αποφύγει κανείς το θάνατο, είναι όμως πολύ δυσκολότερο να αποφύγει το κακό.
Γιατί το κακό τρέχει γρηγορότερα από το θάνατο.
Πλάτων, Απολογία Σωκράτους, 39 a.
Έβδομη Εντολή.
Σύμφωνα με την ιεράρχηση στο κείμενο από την Έξοδο η Έβδομη Εντολή επιτάσσει: Ου Κλέψεις.
Ο Φίλιππος Μελάγχθων1 γνωρίζοντας την πραγματικότητα έλεγε ειρωνικά: Crede firmiter et Pecca fortiter2.
Στον Ένατο Λόγο της Κλίμακας ο Ιωάννης ο Σιναΐτης αναφέρει: Η μνησικακία γίνεται και ερμηνευτής των Γραφών, προσαρμόζοντας κι εξηγώντας τα λόγια του Αγίου Πνεύματος κατά τις ιδικές της διαθέσεις.
Παραπομπές:
1. Ο Philipp Melanchthon, 1497 – 1560, καλλιέργησε και διέδωσε καθοριστικά τις ιδέες του Λούθηρου που επέφεραν την εκκλησιαστική Μεταρρύθμιση, χωρίς όμως να προκαλεί εχθρότητες με ανούσιες διαμάχες.
Τον 16 αιώνα η φήμη του είχε διαδοθεί τόσο και τα βιβλία του είχαν τόση ευρεία χρήση που ήδη όσο ζούσε αποκαλούνταν από κάποιους „Praeceptor Germaniae“ (Δάσκαλος της Γερμανίας).
2. Πίστευε σταθερά κι αμάρτανε γενναία.
Οι Νικητές και Οι Νόμοι.
Όταν, τώρα, δημοσιευτούν οι νόμοι, τα πάντα εξαρτώνται από το εξής: αν οι νικητές πιο πολύ από τους νικημένους βάλουν τον εαυτό τους κάτω από τους νόμους, θα υπάρχει στα πάντα σωτηρία και ευτυχία, και όλα τα δεινά θα εξαφανιστούν.
Αλλιώς, ούτε εμένα ούτε άλλον να προσκαλείτε για βοήθεια, για να σωθεί αυτός που τώρα δεν πείθεται στις εντολές.
Πλάτων, Επιστολή Ζ, 337 c - d.
Στην εικόνα της επικεφαλίδας φωτογραφία του πίνακα του Gerard David που αναπαριστά τη δίκη του Σισάμνη σύμφωνα με την αφήγηση του Ηροδότου:
Τον Σισάμνη, που είχε το αξίωμα του βασιλικού δικαστή, ο βασιλιάς Καμβύσης, επειδή δωροδοκήθηκε κι έβγαλε άδικη κρίση, τον έσφαξε, τον έγδαρε ολόκληρο, και το γδαρμένο δέρμα του το έκοψε λουρίδες λουρίδες και τις τέντωσε στο θρόνο, όπου καθόταν και δίκαζε· και στο θρόνο που τέντωσε το δέρμα του Σισάμνη ο Καμβύσης όρισε να ᾽ναι δικαστής, στη θέση τους Σισάμνη, που τον σκότωσε και τον έγδαρε, ο γιος του, δίνοντάς του εντολή να θυμάται σε ποιό θρόνο κάθεται και δικάζει.
Ηρόδοτος,5 : 25.
Φθινοπωρινή Ισημερία, Αστρολογία και Κοσμική Συμπάθεια.
Να περιγράψει κανείς τις χορευτικές κινήσεις και τις αντιπαραθέσεις όλων αυτών των ουρανίων θεών, τις παλινδρομήσεις και τις επιταχύνσεις των κύκλων τους, να προσδιορίσει ποιοι θεοί κατά τις συζυγίες τους ευθυγραμμίζονται και ποιοι βρίσκονται σε διαμετρική αντίθεση, πότε προσπερνά ο ένας τον άλλο, πότε αποκρύπτονται από τα μάτια μας και πότε επανεμφανίζονται στέλνοντας σημεία των μελλοντικών γεγονότων και προκαλώντας φόβο σε αυτούς που δεν μπορούν να κάνουν μαθηματικούς υπολογισμούς - να μιλήσει κανείς για όλα αυτά, χωρίς να έχει μπροστά του κάποιες οπτικές παραστάσεις τους, θα ήταν μάταιος κόπος.
Πλάτων, Τίμαιος, 40 c.
Η απόρριψη της αστρικής οιωνοσκοπίας δείχνει τα όρια της παρέμβασης του υπερφυσικού στοιχείου στην πλατωνική κοσμολογία, χωρίς ωστόσο να είναι καθολική.
Ο πλατωνικός Δημιουργός, που δεν είναι παντοδύναμος, αφού συμπράττει με την Ανάγκη*, καθορίζει τη δομή του κόσμου και - εξαιτίας της ορθολογικότητάς του - δεν επεμβαίνει στη φυσική περιοδικότητα. (*Η Ανάγκη αντιπροσωπεύει το σύνολο των μηχανιστικών δυνάμεων που καθορίζουν τις φυσικές λειτουργίες του σύμπαντος. Δηλαδή τις τέσσερις αλληλεπιδράσεις: βαρύτητα, ηλεκτρομαγνητισμός, ασθενείς και ισχυρές πυρηνικές δυνάμεις.)
Η επιρροή όμως των ορατών θεών, δηλαδή των ουρανίων σωμάτων, με τη μαθηματικοποίηση της φύσης και την κοσμική συμ – πάθεια, που συνενώνει τον μικρόκοσμο των ανθρώπων με τον μακρόκοσμο του σύμπαντος, όπως θα δούμε στη συνέχεια, δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Αυτό πίστευε ο Johannes Kepler, 1571 – 1630, που με τους τρεις νόμους του θεμελίωσε την επιστήμη της Αστρονομίας στη νεότερη εποχή* επαληθεύοντας και τις βασικές κοσμολογικές αντιλήψεις του Πλάτωνα. Και όπως οι μυστικιστές, από την ύστερη αρχαιότητα, από τους Πατέρες της Εκκλησίας μέχρι τον Γαλιλαίο, γοητεύονταν από τον Τίμαιο. (* Η επιστήμη της Αστρονομίας ξεκινά με τον Εύδοξο τον Κνίδιο, 408 - 355 π.Χ., στενό φίλο και συνεργάτη του Πλάτωνα. Ο Εύδοξος επινόησε τη θεωρία των ομόκεντρων σφαιρών η οποία έλυνε όλα τα προβλήματα της ανώμαλης φαινομενικής κίνησης των πλανητών. Ο ουρανός μετατρέπονταν σε βασίλειο της τάξης. Ο Πλάτων επιλέγει τη γεωμετρική επίλυση των κινηματικών προβλημάτων του ουρανού. Υιοθετεί την πυθαγόρεια αρχή της κυκλικότητας την οποία στηρίζει στη μεγαλοφυή ιδέα της σύνθεσης των πραγματικών ομαλών κινήσεων.)
Στο έργο του Fundamentis Astrologiae Certioribus (1601) ο Γιοχάνες Κέπλερ παρουσίαζε τον τρόπο που η Αστρολογία θα μπορούσε να ασκηθεί στο υπόβαθρο των σύγχρονων συμπερασμάτων των φυσικών επιστημών σε συνάρτηση με τις προτάσεις του Πυθαγόρα για την Αρμονία των Σφαιρών.
Ο Γιοχάνες Κέπλερ πίστευε πως συγκεκριμένες σύνοδοι των ουρανίων σωμάτων μπορούν να επηρεάσουν τους ανθρώπους όπως συμβαίνει και με τα μετεωρολογικά φαινόμενα.
Αν και οι απόψεις του ενοχλούσαν τους συντηρητικούς ομότεχνούς του που συνέχιζαν να ακολουθούν το πτολεμαϊκό σύστημα, με την επαλήθευση των προβλέψεών του το 1595 κέρδισε την αναγνώριση των συγχρόνων του.
Παράλληλα, κυρίως μετά το 1610, προέτρεπε το ακροατήριό του να αποφεύγει τους τυχάρπαστους δήθεν οιωνοσκόπους που εκμεταλλεύονταν τις αγωνίες και τις προκαταλήψεις των ανθρώπων μόνο και μόνο για να εισπράττουν αμοιβές.
Παρότρυνε επίσης τους θεολόγους, τους γιατρούς και τους φιλοσόφους της εποχής του να μην συντάσσουν προβλέψεις κοιτώντας απλώς τα άστρα με σκοπό να ευχαριστούν τους πελάτες τους.
Το 1608 μάλιστα δεν δίστασε να συντάξει έναν αστρολογικό χάρτη για τον στρατηγό Albrecht Wallenstein με μια καθόλου κολακευτική σκιαγράφηση για τον χαρακτήρα του.